Er is veel te doen om Amerika en Trump de laatste tijd. Van de kidnapping van de Venezuelaanse president, de dreiging rond Groenland, het uitzetten van legale bewoners. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Er waren altijd al veel redenen om niet enthousiast te zijn over de “American Dream”. Echter, de ontwikkelingen van de laatste tijd hebben de wereldorde veranderd. Amerika is in één jaar veranderd van een redelijk stabiel in een volstrekt onbetrouwbaar en onvoorspelbaar land. Dit heeft veel implicaties, onder andere in de wereld van tech, apps en software die veelal uit Amerika komen. Door onze grote afhankelijkheid hiervan zijn we afpersbaar en moeten we dus dringend overstappen op Europese alternatieven.
We zijn afpersbaar door onze afhankelijkheid van Amerikaanse tech
Het is bijna onvermijdelijk dat je zowel als privé-persoon als met de organisatie waar je werkt, vrijwilligerswerk doet of naar school gaat volledig afhankelijk bent van Amerikaanse technologie. Denk aan alles wat gemaakt is door of gebruik maakt van diensten die worden aangeboden door Google, Microsoft, Apple, Amazon, Meta (Facebook, Instagram) etcetera. Ook zonder de recente ontwikkelingen waren er al veel goede redenen om weg te gaan bij Amerikaanse technologische diensten. Nu is het echt urgent.
Het is simpelweg onacceptabel dat jij en de organisaties waarmee je bent verbonden voor hun functioneren afhankelijk zijn van de grillen van president Trump en zijn regering. De Amerikaanse tech-leveranciers kunnen onze toegang tot hun diensten gewoon afsluiten. Bijvoorbeeld om ons te dwingen Groenland aan Amerika te geven. Met andere woorden: door onze afhankelijkheid van al deze diensten zijn we afpersbaar.
Wat zou er mis kunnen gaan?
Je moet denken aan dit soort scenarioś:
- Wat als je plotseling niet meer bij je email zou kunnen?
- Of de foto’s in je iCloud, Googledrive of Dropbox?
- En je niet meer in contact kunnen met je vrienden via social media?
- Of wat als het primaire proces op je werk stopt met functioneren, omdat Outlook het niet meer doet evenals Office365 (Copilot).
- Alle bestanden zijn ineens onbereikbaar en je kunt ook niet meer met je klanten communiceren, want social media is onbereikbaar.
Het klinkt als iets onmogelijks. Echter, dit is mensen al overkomen, o.a. de baas van het Internationale Strafhof in Den Haag. Er is geen reden om te denken dat dit ons niet allemaal kan overkomen. Wat als bijvoorbeeld de situatie rond Groenland verder escaleert?
Het grotere plaatje: wat is er aan de hand?
Wat is er nu eigenlijk aan de hand? En waarom moet je NU gaan starten om jezelf en alle organisaties waarmee je bent verbonden (en invloed op hebt) minder afhankelijk te maken van Amerikaanse tech? Vandaag begin het World Economic Forum in Davos. Ondanks dat er op deze bijeenkomst verschrikkelijk veel valt aan te merken, worden er in de slipstream elk jaar toch een paar interessante rapporten gepubliceerd. Vooral het Global Risks Report*.
Even wat highlights uit het rapport van dit jaar:
- Geopolitieke situatie en met name geo-economische confrontatie: Nu samenwerkingsmechanismen afbrokkelen en regeringen zich terugtrekken uit multilaterale kaders, staat de stabiliteit onder druk. Er ontstaat een omstreden multipolair landschap waarin confrontatie samenwerking vervangt en vertrouwen – de valuta van samenwerking – zijn waarde verliest. Dit wordt versterkt door gewapend conflicten tussen staten. Het vertrouwen wat er ooit was is verdwenen. Dit heeft implicaties op veel gebieden en zeker ook op technologische gebied.
- Technologische risico’s: Verkeerde informatie en desinformatie en cyberonveiligheid staan hoog op de lijst van risico’s evenals de mogelijke negatieve gevolgen van AI. Tsja, waar komt al deze technologie toch vandaan?
Onderbelicht dit jaar vind ik het risico op verstoringen van een systeem-kritische toeleveringsketen. Dit had vorig jaar een veel prominenter plaats. Met toeleveringsketen wordt vaak alleen het logistieke proces bedoeld: een schap raakt leeg in de supermarkt, er wordt besteld in het centrale magazijn, die zet een bestelling uit als de voorraad onder een bepaald punt komt, de fabriek in bijvoorbeeld China gaat het maken en uiteindelijk vaart er een boot naar Rotterdam en komt een bepaald product via het magazijn weer in de supermarkt. Wat vaak wordt vergeten is de rol van (Amerikaanse) technologie in deze keten. Juist dit aspect van bedrijfskritische processen is momenteel enorm kwetsbaar door de macht die Amerika heeft hierover doordat ze het uit kunnen zetten.
In het Cybersecurity Report** wat is geschreven door een consultant – en daardoor stukken minder kritisch is en vooral alle technologische ontwikkelingen bejubelt – staat dat slechts 11% van de private sector erkent dat hun weerbaarheid onvoldoende is. Ik hoop voor ze dat ze de afgelopen weken wakker zijn geworden.
Enshittificatie was al eerder meer dan problematisch, maar nog niet urgent
Er was al gedurende langere tijd een proces aan de gang waarin vooral Amerikaanse technologische bedrijven monopolieposities hebben veroverd en hierdoor diensten zijn gaan aanbieden met een slechtere prijs-kwaliteit verhouding en op steeds grotere schaal gebruikers (jij en jouw organisatie!) in de gaten zijn gaan houden (surveillance) en alle vergaarde data verkopen. Dit proces wordt enshittificatie genoemd en alleen dit was eigenlijk al genoeg reden genoeg zijn om deze bedrijven de rug toe te willen keren en op zoek te gaan naar alternatieven. Alleen… dit voelde nooit urgent. Dit is nu veranderd.
Het migreren van Amerikaanse tech naar Europese alternatieven is urgenter dan ooit. Dit is in sommige gevallen goed te doen (bijvoorbeeld email, cloudopslag, office-applicaties, videoconferencing, notities, zoekmachines en browsers) en deze migratie moeten we dus zo snel mogelijk uitvoeren. Wellicht is dit net genoeg om je organisatie draaiende te houden mocht Amerika de stekker eruit trekken en om je privé-spullen te redden. En dan blijft er voor veel organisaties waarschijnlijk nog best veel over wat ingewikkeld zal zijn om te migreren. Ik denk hierbij met name alle toepassingen die in Amazon AWS (of een vergelijkbare cloud) draaien. Dit zal meer tijd nodig hebben om het voor elkaar te krijgen.
Wacht niet langer. Start vandaag, deSHITtify NOW!
* World Economic Forum, Global Risks Report 2026
** World Economic Forum, Global Cybersecurity Outlook 2026